{"id":141,"date":"2018-09-24T07:29:34","date_gmt":"2018-09-24T07:29:34","guid":{"rendered":"https:\/\/www.keremaltiparmak.com\/?p=141"},"modified":"2023-06-19T07:31:15","modified_gmt":"2023-06-19T07:31:15","slug":"bir-veda-yazisi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.keremaltiparmak.com\/en\/bir-veda-yazisi\/","title":{"rendered":"Bir Veda Yaz\u0131s\u0131"},"content":{"rendered":"<p>De\u011ferli Ankaral\u0131 \u00dcniversiteliler,<\/p>\n<p>1991 y\u0131l\u0131nda \u00e7ocukluktan yeni \u00e7\u0131karken girdi\u011fim Cebeci Kamp\u00fcs\u00fc\u2019nden, 27 y\u0131l sonra ayr\u0131lmak \u00fczere ge\u00e7ti\u011fimiz hafta istifa dilek\u00e7emi sundum.<\/p>\n<p>\u0130\u015fin do\u011frusu, \u00f6nce onlarca dostumun, meslekta\u015f\u0131m\u0131n hala hangi gerek\u00e7eyle at\u0131ld\u0131klar\u0131n\u0131 bilmedikleri \u00fcniversiteden kendi karar\u0131mla ayr\u0131l\u0131yorken konuyu ki\u015file\u015ftirmeden yeni hayat\u0131ma ba\u015flaman\u0131n en do\u011fru yol oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fc\u015ft\u00fcm.<\/p>\n<p>Ama istifan\u0131n anlam\u0131 \u00fczerine ald\u0131\u011f\u0131m baz\u0131 ele\u015ftiriler bu fikrimi de\u011fi\u015ftirdi. Dahas\u0131 at\u0131ld\u0131klar\u0131 g\u00fcn hesaplar\u0131 da kapat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in susturulan meslekta\u015flar\u0131m ad\u0131na da bir iki s\u00f6z s\u00f6ylemeden ayr\u0131lman\u0131n do\u011fru olmayaca\u011f\u0131 sonucuna ula\u015ft\u0131m. Nihayet san\u0131r\u0131m \u00f6\u011frencilerime de b\u00f6yle bir a\u00e7\u0131klama bor\u00e7luyum.<\/p>\n<p>\u00dcniversitede ayr\u0131lmak isteyen muhalif insanlara genelde \u015f\u00f6yle bir ele\u015ftiri y\u00f6neltiliyor: \u201cDirenmek gerekmez mi?\u201d ya da \u201cKaleyi korumak, sahip \u00e7\u0131kmak gerekmez mi?\u201d, \u201cSiz gitti\u011finizde yerinizi ba\u015fkalar\u0131 doldurmayacak m\u0131?\u201d<\/p>\n<p>\u00d6ncelikle \u015funu ifade edeyim, bu mesle\u011fe ba\u015flad\u0131\u011f\u0131m zaman ayn\u0131 kap\u0131dan emekli olarak \u00e7\u0131kmay\u0131 hayal ediyordum, t\u0131pk\u0131 ge\u00e7en iki senede haks\u0131z bir \u015fekilde ihra\u00e7 edilen onlarca arkada\u015f\u0131m gibi. Bu a\u00e7\u0131dan bak\u0131l\u0131nca, ayr\u0131lmam\u0131n \u201cdaha g\u00fczel bir i\u015f buldum, o y\u00fczden gidiyorum\u201d olmad\u0131\u011f\u0131 ya da ba\u015fka bir deyi\u015fle g\u00f6n\u00fcll\u00fc bir gidi\u015f olmad\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131k. Bununla birlikte, durumu bask\u0131lara dayanamad\u0131m da o y\u00fczden gidiyorum \u015feklinde tarif etmek de haks\u0131zl\u0131k olur. \u00c7e\u015fitli idari bask\u0131lara maruz kalm\u0131\u015f olsam da, \u00e7ok daha a\u011f\u0131r bask\u0131lar alt\u0131nda olan insanlar\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcnce bunu \u00e7ok abartacak de\u011filim, yani kalmak isteseydim kalabilirdim.<\/p>\n<p>Bu nedenle, durumu \u015f\u00f6yle tarif etmek daha do\u011fru olacak san\u0131r\u0131m:\u00a0<strong>Ben \u201cdaha iyi bir i\u015f buldu\u011fum\u201d i\u00e7in de\u011fil, \u00fcniversite emekli olmay\u0131 hayal etti\u011fim yerin \u00e7ok gerisine d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fc ve hatta art\u0131k \u00fcniversite say\u0131lamayaca\u011f\u0131 i\u00e7in ayr\u0131l\u0131yorum.<\/strong>\u00a0Bu durumda direnmek, dayanmak denilen \u015fey de anlam\u0131n\u0131 yitiriyor. \u00dcniversite ve akademi i\u00e7in direnmek ve dayanmak \u00e7ok anlaml\u0131 olabilirdi ama geriye kalan \u015fey \u00f6yle bir \u015fey de\u011fil. Bu nedenle tam da akademi ad\u0131na direnebilmek i\u00e7in \u00fcniversite d\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131kmak gerekti\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcm i\u00e7in ayr\u0131l\u0131yorum.<\/p>\n<p>\u00dcniversitede kalan ve farkl\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnen meslekta\u015flar\u0131m\u0131za haks\u0131zl\u0131k etmek istemem. Kimi mecbur oldu\u011fu i\u00e7in kimi ger\u00e7ekten umut oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fc i\u00e7in g\u00f6revlerine devam edecek. Muhtemelen de ellerinden gelenin en iyisini yapacaklar. Ama ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z bu b\u00fcy\u00fck \u00e7\u00f6k\u00fc\u015f\u00fc tarif etmenin de zorunlu oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. \u0130zninizle k\u0131saca i\u00e7inde oldu\u011fumuz kurumlara art\u0131k neden \u00fcniversite denemeyece\u011fini tarif etmeye \u00e7al\u0131\u015faca\u011f\u0131m.<\/p>\n<p>\u00c7al\u0131\u015fma alan\u0131m itibariyle akademik \u00f6zg\u00fcrl\u00fckle ilgili de yazd\u0131m, d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcm. Akl\u0131mda olan ve s\u0131kl\u0131kla sordu\u011fum soru hep \u015fu oldu \u201cifade \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcnden ayr\u0131 bir akademik \u00f6zg\u00fcrl\u00fck kavram\u0131na neden ihtiyac\u0131m\u0131z var?\u201d E\u011fer ifade \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc ara\u015ft\u0131rmam\u0131z, \u00f6\u011frenmemiz ve yazmam\u0131z\u0131 g\u00fcvenceye al\u0131yorsa bir de akademik \u00f6zg\u00fcrl\u00fck gibi bir kavrama neden ihtiyac\u0131m\u0131z var? Bunun i\u00e7in akademik \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn bireysel \u00f6zg\u00fcrl\u00fck d\u0131\u015f\u0131ndaki boyutlar\u0131na da bakmak gerekiyor. K\u0131saca akademik \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn \u015fu \u00fc\u00e7 boyuttan olu\u015ftu\u011fu s\u00f6ylenebilir:<\/p>\n<ol>\n<li>Akademisyenlerin ara\u015ft\u0131rma, \u00f6\u011frenme ve \u00f6\u011fretme, ara\u015ft\u0131rma sonu\u00e7lar\u0131n\u0131 yay\u0131mlama ve tart\u0131\u015fma haklar\u0131. Bu yay\u0131nlama faaliyetleri \u015f\u00fcphesiz yan\u0131lma hakk\u0131n\u0131 da i\u00e7ermektedir.<\/li>\n<li>Kurumsal ve kolektif \u00f6zg\u00fcrl\u00fckler. Anayasa\u2019da \u00fcniversitelerin \u00f6zerkli\u011fin d\u00fczenleyen 130. maddeden de anla\u015f\u0131labilece\u011fi \u00fczere, \u00fcniversiteler bilimsel hakikate ula\u015fmak i\u00e7in devlet veya \u00fcniversite d\u0131\u015f\u0131 ba\u015fka akt\u00f6rlerden ba\u011f\u0131ms\u0131z hareket edebilmelidir. Bunun i\u00e7in de kararlar\u0131n\u0131, d\u0131\u015far\u0131dan m\u00fcdahale olmaks\u0131z\u0131n sadece akademik kurallara g\u00f6re ve akademik \u00f6zg\u00fcrl\u00fckleri ihlal etmeyecek \u015fekilde yetkili akademik kurullar arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla almal\u0131d\u0131rlar. Bu nedenle akademik \u00f6zg\u00fcrl\u00fck sadece bireysel de\u011fil ve fakat ayn\u0131 zamanda kolektif bir \u00f6zg\u00fcrl\u00fckt\u00fcr.<\/li>\n<li>Bu \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn bir sonucu olarak kamusal yetki kullanan makamlar\u0131n, bu hakk\u0131n etkin kullan\u0131m\u0131n sa\u011flamak ve desteklemek i\u00e7in gerekli \u00f6nlemleri alma y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc vard\u0131r. Devlet hem akademisyenlerin ara\u015ft\u0131rma, \u00f6\u011fretme ve yayma \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcne hem de akademik kurullar\u0131n karar alma s\u00fcre\u00e7lerine sayg\u0131 duymak durumundad\u0131r.<\/li>\n<\/ol>\n<p>Bir ba\u015fka deyi\u015fle, akademi \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc herkesin ifade \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcnden ay\u0131ran as\u0131l ikinci ve \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc \u00f6zellikler; yani kurumsal ve kolektif bir \u00f6zg\u00fcrl\u00fck olmas\u0131 ve bu niteli\u011fine kamusal yetki kullanan di\u011fer ki\u015filerin sayg\u0131 g\u00f6stermesi gerekmesi.<\/p>\n<p>\u0130\u015fte bu y\u00f6n\u00fcyle \u00fcniversite bilimin kalesi oluyor. Sadece bilimsel y\u00f6ntem ve kararlar\u0131n \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131, d\u0131\u015far\u0131dan gelecek sald\u0131r\u0131lara kar\u015f\u0131 da kolektif bir savunman\u0131n y\u00fckseldi\u011fi bir kale. Bu kaleyi savunmak, bu kaleye yap\u0131lacak her sald\u0131r\u0131ya kar\u015f\u0131 \u201cdirenmek\u201d ve \u201cdayanmak\u201d o kolektif yap\u0131n\u0131n her bir \u00fcyesinin ahlaki bir \u00f6devi. Ben ve bir \u00e7ok meslekta\u015f\u0131m elimizden geldi\u011fi \u00f6l\u00e7\u00fcde bu anlamda \u201cdirendik\u201d ve \u201cdayand\u0131k\u201d.<\/p>\n<p>Ne var ki son bir ka\u00e7 y\u0131lda geldi\u011fimiz nokta bu kalenin hem i\u00e7eriden, hem d\u0131\u015far\u0131dan y\u0131k\u0131ld\u0131\u011f\u0131 \u00f6n\u00fc al\u0131namaz bir s\u00fcre\u00e7 haline d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc. \u00dcniversitenin i\u00e7inde bilimsel gerek\u00e7elerle al\u0131nmas\u0131 gereken kararlar, \u00fcniversite d\u0131\u015f\u0131nda ve tamamen bilim d\u0131\u015f\u0131 gerek\u00e7elerle al\u0131n\u0131yor. \u00dcniversitede kimin \u00e7al\u0131\u015faca\u011f\u0131, kimin hangi konuyu ara\u015ft\u0131raca\u011f\u0131, hangi konularda toplant\u0131\/seminer vs. yap\u0131laca\u011f\u0131, kimin burs ve kadro alaca\u011f\u0131 tamam\u0131yla bilimsel y\u00f6ntemlerin d\u0131\u015f\u0131nda, konunun d\u0131\u015f\u0131ndaki ki\u015filer taraf\u0131ndan karara ba\u011flan\u0131yor. \u0130nsanlar sorgusuz sualsiz i\u015flerinden oluyor, \u00fclkenin en \u00f6nemli sorunlar\u0131 hi\u00e7 yokmu\u015f gibi g\u00f6zard\u0131 ediliyor. \u00dcniversite d\u0131\u015far\u0131dan gelen bu sald\u0131r\u0131ya kay\u0131ts\u0131z kald\u0131\u011f\u0131 gibi i\u00e7eride de \u00f6zg\u00fcr ve e\u015fit bir ili\u015fki a\u011f\u0131 kurmak yerine, her \u015feyin tepeden karara ba\u011fland\u0131\u011f\u0131 hiyerar\u015fik yap\u0131larla i\u015fliyor. \u00dclkedeki durumdan farks\u0131z bir \u015fekilde meslekta\u015flar\u0131n uzmanl\u0131klar\u0131na g\u00f6re karar ald\u0131klar\u0131 bilimsel kararlar\u0131n yerine tepedeki ki\u015finin kararlar\u0131 t\u00fcm kararlar\u0131n yerini al\u0131yor. Dahas\u0131 o tepedeki ki\u015fi de art\u0131k meslekta\u015flar\u0131n\u0131n se\u00e7ti\u011fi de\u011fil, siyasi bir ki\u015finin atad\u0131\u011f\u0131 bir amir.<\/p>\n<p>Bu ko\u015fullarda bilimi savunacak bir kale olarak \u00fcniversiteden bahsetmek art\u0131k m\u00fcmk\u00fcn de\u011fil. Bununla birlikte, \u00fcniversiteye oldu\u011fundan daha fazla anlam y\u00fcklemek \u201cdirenmeyi\u201d \u00f6z\u00fcnden, anlam\u0131ndan ay\u0131rmak anlam\u0131na gelebilir. Nihayetinde \u00fcniversite bir ama\u00e7 de\u011fil ara\u00e7. Bilimin, akademik \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn hayata ge\u00e7irilmesinin en iyi arac\u0131, sadece o kadar. Oysa akademik \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn amac\u0131 \u00fcniversite in\u015fa etmek de\u011fil hakikate ula\u015fman\u0131n y\u00f6ntemlerini kullan\u0131labilir k\u0131lmak. \u0130\u00e7eriden ve d\u0131\u015far\u0131dan zapturapt alt\u0131na al\u0131nm\u0131\u015f \u00fcniversite bunu ger\u00e7ekle\u015ftirmek bir yana, imkans\u0131z k\u0131l\u0131yor. Bu k\u0131y\u0131m s\u00fcrecinde bakt\u0131\u011f\u0131mda \u015funu \u00e7ok net g\u00f6rebiliyorum; binbir zorlu\u011fa ve engele ra\u011fmen, \u00fcniversitenin d\u0131\u015f\u0131na itilmi\u015f meslekta\u015flar\u0131m hakikat aray\u0131\u015f\u0131na, bizim gibi i\u00e7eride kalanlardan daha yak\u0131nlar. \u0130\u00e7eride kalanlar, isteyerek veya istemeyerek \u201caman ha ba\u015f\u0131m\u0131za bir \u015fey gelmesin\u201d diye g\u00f6rm\u00fcyor, duymuyor ve ne yaz\u0131k ki susuyor.<\/p>\n<p>\u0130\u015fte ben dayanamay\u0131p, yenik d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcm i\u00e7in de\u011fil tam tersine hakikati daha \u00f6zg\u00fcrce savunabilmek i\u00e7in bilime daha yak\u0131n olabilmek i\u00e7in \u00fcniversiteden ayr\u0131l\u0131yorum. \u00dcniversite d\u0131\u015f\u0131nda yazmaya, \u00e7izmeye, imkan oldu\u011funca da \u00f6\u011fretmeye devam edece\u011fim. Ben bunu g\u00fc\u00e7l\u00fc bir direnme olarak g\u00f6r\u00fcyorum, bir terk edi\u015f de\u011fil.<\/p>\n<p>\u00dcniversiteye gelince; umar\u0131m bir g\u00fcn \u00fcniversite tekrar o hakikatin kalesi olur ve ben ve haks\u0131z yere d\u0131\u015far\u0131da olan meslekta\u015flar\u0131m 1991&#8217;deki heyecan\u0131m\u0131zla akademiye geri d\u00f6neriz.<\/p>\n<p>O g\u00fczel zamanlara kadar ho\u015f\u00e7akal\u0131n!<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>De\u011ferli Ankaral\u0131 \u00dcniversiteliler, 1991 y\u0131l\u0131nda \u00e7ocukluktan yeni \u00e7\u0131karken girdi\u011fim Cebeci Kamp\u00fcs\u00fc\u2019nden, 27 y\u0131l sonra ayr\u0131lmak \u00fczere ge\u00e7ti\u011fimiz hafta istifa dilek\u00e7emi sundum. \u0130\u015fin do\u011frusu, \u00f6nce onlarca dostumun, meslekta\u015f\u0131m\u0131n hala hangi gerek\u00e7eyle at\u0131ld\u0131klar\u0131n\u0131 bilmedikleri \u00fcniversiteden kendi karar\u0131mla ayr\u0131l\u0131yorken konuyu ki\u015file\u015ftirmeden yeni hayat\u0131ma ba\u015flaman\u0131n en do\u011fru yol oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fc\u015ft\u00fcm. Ama istifan\u0131n anlam\u0131 \u00fczerine ald\u0131\u011f\u0131m baz\u0131 ele\u015ftiriler bu fikrimi [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-141","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-diger-yazilar"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.keremaltiparmak.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/141","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.keremaltiparmak.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.keremaltiparmak.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.keremaltiparmak.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.keremaltiparmak.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=141"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.keremaltiparmak.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/141\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":143,"href":"https:\/\/www.keremaltiparmak.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/141\/revisions\/143"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.keremaltiparmak.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=141"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.keremaltiparmak.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=141"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.keremaltiparmak.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=141"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}