\u0130lk \u00f6rneklerinden itibaren T\u00fcrkiye\u2019de devlet eliyle kurulan insan haklar\u0131 mekanizmalar\u0131na kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kt\u0131m, hatta bazen fazla sert ele\u015ftirdim. Bu kurumlarda \u00e7al\u0131\u015fan veya bu kurumlar\u0131n kurulu\u015funda rol alan insanlar; benim gibi d\u00fc\u015f\u00fcnen insan haklar\u0131 savunucular\u0131n\u0131 ve akademisyenleri \u201chaks\u0131zl\u0131k\u201d etmekle, ele\u015ftirinin dozunu ka\u00e7\u0131rmakla, i\u015fbirli\u011fi yapmayarak bu kurumlar\u0131n geli\u015fmesine destek sunmamakla ele\u015ftirdiler.<\/p>\n
D\u00fc\u015f\u00fcncemizin \u00f6z\u00fc \u015fuydu; b\u00fcrokrasinin bu kadar politize oldu\u011fu bir \u00fclkede, ger\u00e7ek ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k g\u00fcvenceleri olmad\u0131\u011f\u0131 s\u00fcrece en muazzam yetkileri de verseniz o kurumlar insan haklar\u0131n\u0131 etkili bir \u015fekilde savunamaz. Nitekim ne \u0130nsan Haklar\u0131 Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131, ne \u0130nsan Haklar\u0131 Kurumu, ne Kamu Denet\u00e7ili\u011fi, ne de di\u011ferleri T\u00fcrkiye\u2019deki a\u011f\u0131r insan haklar\u0131 sorunlar\u0131n\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcne hi\u00e7bir ciddi katk\u0131 sunamad\u0131. B\u00fcy\u00fck otellerde yabanc\u0131 uzmanlarla yap\u0131lan kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rma toplant\u0131lar\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda ak\u0131lda kalan bir faaliyetleri de olmad\u0131.<\/p>\n
\u00dclkenin ciddi bir insan haklar\u0131 krizine girdi\u011fi bug\u00fcnlerde de varl\u0131klar\u0131yla yokluklar\u0131 belirsiz.<\/p>\n
T\u00fcm bu umutsuz tabloya ra\u011fmen, yukar\u0131da bize y\u00f6neltilen ele\u015ftiriyi de dikkate alarak de\u011fi\u015fik bir ad\u0131m at\u0131p, ciddi bir insan haklar\u0131 ihlalini yar\u0131 yarg\u0131sal yetkisi olan Kamu Denet\u00e7ili\u011fi Kurumu\u2019na ta\u015f\u0131d\u0131k. Ne yaz\u0131k ki bu ba\u015fvuru, ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k konusundaki ele\u015ftirilerimizin ne kadar do\u011fru oldu\u011funu kan\u0131tlamaktan ba\u015fka bir i\u015fe yaramad\u0131. A\u015fa\u011f\u0131da okuyaca\u011f\u0131n\u0131z hazin hikaye bu ba\u015fvurunun nas\u0131l incelenmedi\u011finin hikayesidir.<\/p>\n
Sonucu ba\u015ftan s\u00f6yleyelim. \u0130nsan haklar\u0131 mekanizmalar\u0131 Paris \u0130lkelerine uygun ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k ve tarafs\u0131zl\u0131k niteliklerini ta\u015f\u0131mad\u0131klar\u0131 s\u00fcrece, yarardan \u00e7ok zarar getirir.<\/p>\n
\u00dcniversitenin kap\u0131lar\u0131 polise sonuna kadar a\u00e7\u0131k<\/strong><\/p>\n 9 Ekim 2014 Per\u015fembe g\u00fcn\u00fc, say\u0131s\u0131 tam bilinmemekle birlikte 15-20 ki\u015fi oldu\u011fu tahmin edilen bir \u00f6\u011frenci grubu Ankara \u00dcniversitesi Cebeci Kamp\u00fcs\u00fc\u2019n\u00fcn giri\u015finde Kobane\u2019de ya\u015fanan olaylara dikkat \u00e7ekmek ve dayan\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 ifade etmek amac\u0131yla bir oturma eylemi ger\u00e7ekle\u015ftirmi\u015fti.<\/p>\n G\u00f6rg\u00fc tan\u0131klar\u0131na g\u00f6re, eylem ba\u015flad\u0131ktan \u00e7ok k\u0131sa bir s\u00fcre sonra polis g\u00fc\u00e7leri TOMA ile gazl\u0131 sar\u0131 renkte bir su s\u0131karak g\u00f6stericileri kamp\u00fcs i\u00e7erisine kovalam\u0131\u015f; bu s\u0131rada kamp\u00fcs\u00fcn \u00f6n\u00fcndeki caddeyi trafi\u011fe kapatarak caddeye TOMA ve akrep yerle\u015ftirmi\u015fti. Polisin m\u00fcdahalesi sonras\u0131nda grupta yer alan \u00f6\u011frenciler Kamp\u00fcs\u2019e ka\u00e7m\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n B\u00fct\u00fcn g\u00fcn boyunca,\u00a0Kamp\u00fcs i\u00e7inde hi\u00e7bir olay olmad\u0131\u011f\u0131 gibi i\u00e7eride can ve mal g\u00fcvenli\u011fini tehdit eden herhangi bir vaka da kaydedilmemi\u015fti<\/strong>. Buna ra\u011fmen ve kamp\u00fcs\u00fcn \u00f6n\u00fcndeki hareketlilik de kesildikten bir s\u00fcre sonra ve kamp\u00fcs\u00fcn i\u00e7erisinde hi\u00e7bir eylemlilik yokken; \u00e7ok say\u0131da polis ko\u015far halde Cebeci Kamp\u00fcs\u00fc\u2019ne girdi.<\/p>\n Polisin o ko\u015fullarda kimin d\u0131\u015far\u0131da protesto eyleminde bulundu\u011funu tespit etmesi m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildi. \u00c7o\u011fu zaman oldu\u011fu gibi Cebeci Kamp\u00fcs\u00fc\u2019n\u00fcn baz\u0131 hocalar\u0131 olaya kay\u0131ts\u0131z kalmad\u0131 ve kollu\u011fun keyfi m\u00fcdahalesine tepki g\u00f6sterdi. Polisin m\u00fcdahalesi s\u0131ras\u0131nda \u00f6\u011frencilerin g\u00f6zalt\u0131na al\u0131nmas\u0131na kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kan bir grup \u00f6\u011fretim g\u00f6revlisi, g\u00f6revli olduklar\u0131n\u0131 da s\u00f6ylemi\u015f olmalar\u0131na ra\u011fmen fiziksel g\u00fc\u00e7 kullan\u0131larak \u00f6\u011frencilerle birlikte g\u00f6zalt\u0131na al\u0131nd\u0131. \u00dcniversite hocalar\u0131 \u00f6\u011frencilerinin g\u00f6z\u00fc \u00f6n\u00fcnde, \u00f6\u011frenciler ise arkada\u015flar\u0131 ve hocalar\u0131 \u00f6n\u00fcnde hi\u00e7bir gerek\u00e7e olmaks\u0131z\u0131n \u015fiddet uygulanarak, hakarete u\u011frayarak, a\u015fa\u011f\u0131lanarak ve ba\u011f\u0131rmak zorunda kalarak g\u00f6zalt\u0131na al\u0131nd\u0131, olaya ili\u015fkin foto\u011fraflar gazetelerde yay\u0131mland\u0131. Bu sat\u0131rlar\u0131n yazar\u0131 da bu olaylar\u0131n tamam\u0131na \u015fahitlik etti.<\/p>\n \u0130lk ba\u015fta reddedilse bile daha sonra polisin kamp\u00fcse Rekt\u00f6r\u2019\u00fcn izniyle girdi\u011fi ortaya \u00e7\u0131kt\u0131. Rekt\u00f6r\u00fcn imzalad\u0131\u011f\u0131 ve faks saati 14.20 olan yaz\u0131 \u015fu \u015fekildeydi:<\/p>\n \u201c\u00dcniversitemizde a\u015fa\u011f\u0131da belirtilen birimimizde bug\u00fcn, baz\u0131 \u00f6\u011frenci gruplar\u0131n\u0131n \u00f6zel g\u00fcvenlik g\u00f6revlilerimize aktif direni\u015fi, y\u00f6neticiler ve \u00f6zel g\u00fcvenlik g\u00f6revlilerinin m\u00fcdahalelerine ra\u011fmen \u00f6nlenemeyen olaylar ile ya\u015fanabilecek istenmeyen olay ve \u00e7at\u0131\u015fmalar\u0131n \u00f6nlenebilmesi amac\u0131yla, mekan i\u00e7erisinde ve d\u0131\u015f\u0131nda g\u00fcvenlik tedbirlerinin acilen al\u0131nmas\u0131 ve i\u00e7 mekanlarda yeteri kadar emniyet personelinin g\u00f6revlendirilmesi konusunda gere\u011fini sayg\u0131lar\u0131mla arz ederim. Yer: Cebeci Kamp\u00fcs\u00fc.\u201d<\/em><\/p>\n Yaz\u0131da ifade edilenin aksine kamp\u00fcs i\u00e7inde baz\u0131 \u00f6\u011frenci gruplar\u0131n\u0131n \u00f6zel g\u00fcvenlik g\u00f6revlilerine aktif direni\u015fi s\u00f6z konusu de\u011fildi. Y\u00f6netici ve \u00f6zel g\u00fcvenlik g\u00fc\u00e7lerinin m\u00fcdahalesi de ger\u00e7ekle\u015fmedi. \u00c7\u00fcnk\u00fc kamp\u00fcs i\u00e7inde hi\u00e7bir olay ve \u00e7at\u0131\u015fma ger\u00e7ekle\u015fmemi\u015fti. Kamp\u00fcs \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n gayet iyi hat\u0131rlayaca\u011f\u0131 gibi kamp\u00fcs daha \u00f6nce farkl\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015fteki \u00f6\u011frenci gruplar\u0131n\u0131n \u00e7o\u011funlukla da kamp\u00fcs d\u0131\u015f\u0131 desteklerle \u00e7at\u0131\u015fmas\u0131na tan\u0131k olmu\u015ftur. Ama an\u0131lan g\u00fcn b\u00f6yle bir durum yoktur. K\u00fc\u00e7\u00fck bir grubun protestosu d\u0131\u015f\u0131nda bir eylemlilik s\u00f6z konusu de\u011fildi.<\/p>\n Be\u015fi \u00f6\u011fretim g\u00f6revlisi 21 ki\u015finin g\u00f6zalt\u0131na al\u0131nd\u0131\u011f\u0131 olayla ilgili Rekt\u00f6rl\u00fck hi\u00e7bir a\u00e7\u0131klama yapmam\u0131\u015f, ama Cumhuriyet Gazetesi\u2019nde Ankara \u00dcniversitesi Rekt\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fc\u2019n\u00fcn yukar\u0131da bahsi ge\u00e7en \u201ctalep hakk\u0131nda\u201d konulu faks\u0131na de\u011finen \u201cPolise \u00dcniversite Basma Yetkisi\u201d ba\u015fl\u0131kl\u0131 bir haber yay\u0131nlanmas\u0131 \u00fczerine tekzip yaz\u0131s\u0131 haz\u0131rlanm\u0131\u015ft\u0131r. Tekzip yaz\u0131s\u0131nda, Ankara \u00dcniversitesi Rekt\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fc taraf\u0131ndan Emniyet M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc\u2019ne g\u00f6nderilen yaz\u0131n\u0131n\u00a0\u201crutin tedbir yaz\u0131s\u0131\u201d<\/strong>\u00a0oldu\u011fu ve yaz\u0131n\u0131n i\u00e7erisinde \u201cm\u00fcdahale talebi\u201d olmad\u0131\u011f\u0131 belirtilmi\u015ftir.<\/p>\n Tabii bu iddia mesnetsizdi. E\u011fer iddia edildi\u011fi gibi yaz\u0131 rutin bir yaz\u0131ysa, toplam 23 yerle\u015fkesi olan Ankara \u00dcniversitesi’nin, ihtiya\u00e7 olmasa bile her g\u00fcn 23 tane olmak \u00fczere y\u0131lda 10 bini a\u015fk\u0131n kez Emniyete rutin yaz\u0131 yazarak polisi davet etti\u011fi gibi bir sonu\u00e7 ortaya \u00e7\u0131kmaktad\u0131r. Bir \u00dcniversite neden her Allah\u2019\u0131n g\u00fcn\u00fc polise gelin okula m\u00fcdahale edin der? Ya da hukuken bunu diyebilir mi?<\/p>\n Kamu denet\u00e7ili\u011fine ba\u015fvuru<\/strong><\/p>\n Olay\u0131n ard\u0131ndan, keyfi bir \u015fekilde g\u00f6zalt\u0131na al\u0131nan \u00f6\u011fretim g\u00f6revlisi ve \u00f6\u011frencilerin yasad\u0131\u015f\u0131 g\u00f6steriye kat\u0131ld\u0131klar\u0131 gerek\u00e7esi ile ifadelerine ba\u015fvuruldu. G\u00f6zalt\u0131na al\u0131nanlar\u0131n bir k\u0131sm\u0131n\u0131n olayla hi\u00e7 alakas\u0131 olmamas\u0131na ra\u011fmen haklar\u0131nda ceza davas\u0131 a\u00e7\u0131ld\u0131. Daha da ilginci Berkin Elvan\u2019\u0131n \u00f6l\u00fcm\u00fcne yol a\u00e7an gaz fi\u015fe\u011fini tespit edemedi\u011fi i\u00e7in dava a\u00e7amayan adalet mekanizmas\u0131 soka\u011fa at\u0131l\u0131p bir arabaya zarar veren ta\u015ftan dolay\u0131 21 ki\u015finin tamam\u0131na da dava a\u00e7makta mahsur g\u00f6rmedi.<\/p>\n Olay o kadar a\u00e7\u0131k hak ihlalleri ile doluydu ki art\u0131k b\u00f6yle bir olaya Kamu Denet\u00e7ili\u011fi Kurumu\u2019nun kay\u0131ts\u0131z kalamayaca\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnerek 14 \u00f6\u011fretim \u00fcyesi Kurum\u2019a ba\u015fvuru yapt\u0131k. Ba\u015fvuru, ceza soru\u015fturmas\u0131n\u0131n ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 ancak davaya d\u00f6n\u00fc\u015fmedi\u011fi bir a\u015famada, olaydan iki ay sonra yap\u0131ld\u0131. \u0130ddiam\u0131z \u015fuydu; olayda toplant\u0131 ve g\u00f6steri y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f\u00fc hakk\u0131; bilim, ifade ve e\u011fitim \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc; ki\u015fi \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc ve i\u015fkence ve k\u00f6t\u00fc muamele yasa\u011f\u0131; bilgi edinme, bilgiye ula\u015fma, iyi y\u00f6netim ve \u015feffafl\u0131k ilkeleri ihlal edilmi\u015fti. Bu ihlallerde Ankara \u00dcniversitesi ve Ankara Valili\u011fi sorumluydu.<\/p>\n Usul h\u00fck\u00fcmlerini hakikati gizlemek i\u00e7in kullanmak<\/strong><\/p>\n Olay\u0131n esas\u0131na girse Kamu Denet\u00e7ili\u011fi Kurumu\u2019nun ihlal bulmaktan ba\u015fka \u00e7aresi yoktu. \u00c7\u00fcnk\u00fc \u00dcniversite\u2019ye yap\u0131lan sald\u0131r\u0131 \u00e7ok a\u011f\u0131r, ihlaller ise \u00e7ok a\u00e7\u0131kt\u0131. Bu gibi durumlarda al\u0131\u015f\u0131lageldi\u011fi gibi usuli gerek\u00e7elerle ba\u015fvuru \u00f6nce s\u00fcnd\u00fcr\u00fcl\u00fcp ard\u0131ndan reddedildi. Karar her y\u00f6n\u00fcyle yanl\u0131\u015f ve adaletsizdi ama b\u00f6ylece olay\u0131n esas\u0131na hi\u00e7 girmeden hukuki bir gerek\u00e7eyle \u015fikayetin \u00fcst\u00fc kapat\u0131lm\u0131\u015f oldu. Soran olursa Kamu Denet\u00e7ili\u011fi, \u201cBiz tabii ki insan haklar\u0131ndan yanay\u0131z ama bu kurallara ayk\u0131r\u0131 davranaca\u011f\u0131m\u0131z anlam\u0131na da gelmez\u201d diyebilecekti.<\/p>\n A\u00e7\u0131k ve \u015feffaf bir karar alma s\u00fcreci olsa, bunun b\u00f6yle olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 y\u00fczlerine s\u00f6ylerdik. Kim bilir belki bir g\u00fcn bir f\u0131rsat\u0131m\u0131z da olur.<\/p>\n \u0130lk karar: Nas\u0131l yapsak da karar vermesek<\/strong><\/p>\n Kamu Denet\u00e7ili\u011fi \u00fcniversitelere polisin nas\u0131l girece\u011fine ili\u015fkin bir karar verse bu karar sadece \u015fikayet konusu olayla s\u0131n\u0131rl\u0131 kalmayacakt\u0131. Kurum, bu karar\u0131 alan ve uygulayanlar hakk\u0131nda ilgili birimlere i\u015flem yapmas\u0131 i\u00e7in tavsiyede bulunacakt\u0131. Bunun anlam\u0131 da, kollu\u011fun \u00fcniversite kamp\u00fcslerine girerken daha dikkatli olmas\u0131 olacakt\u0131. Kamu Denet\u00e7ili\u011fi idareyle b\u00f6yle bir s\u00fcrt\u00fc\u015fmeye girmek istemiyordu. \u00d6te yandan, ba\u015fvuru ihlalleri \u00e7ok a\u00e7\u0131k ortaya koydu\u011fu i\u00e7in karar vermemek de \u00e7ok zordu. Bu belirsizlik i\u00e7inde Kurum \u00f6nce hi\u00e7 karar vermeme yolunu se\u00e7ti.<\/p>\n Kamu Denet\u00e7ili\u011fi Kurumu Kanunu\u2019nun 20. maddesine g\u00f6re \u201cKurum, inceleme ve ara\u015ft\u0131rmas\u0131n\u0131 ba\u015fvuru tarihinden itibaren en ge\u00e7 alt\u0131 ay i\u00e7inde sonu\u00e7land\u0131r\u0131r.\u201d<\/p>\n Bu s\u00fcre 15 Haziran 2015 g\u00fcn\u00fc dolmu\u015ftu. 24.12.2014 tarihinde bizimle g\u00f6r\u00fc\u015fme yap\u0131lm\u0131\u015f, ard\u0131ndan ge\u00e7en alt\u0131 ay boyunca hi\u00e7bir irtibat kurulmam\u0131\u015ft\u0131. Ancak 15 Haziran karar\u0131nda \u015f\u00f6yle deniyordu: \u201c\u015eikayet dosyas\u0131n\u0131n incelenmesinden, ara\u015ft\u0131rman\u0131n geni\u015fletilmesine karar verilmi\u015f olup, Ankara \u00dcniversitesi Rekt\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fc, Ankara Emniyet M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc ve Ankara Cumhuriyet Ba\u015fsavc\u0131l\u0131\u011f\u0131ndan \u015fikayet konusunun \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcne dayanak te\u015fkil etmek \u00fczere bilgi ve belge talep edildi\u011finden, inceleme ve ara\u015ft\u0131rman\u0131n yasal s\u00fcre i\u00e7erisinde tamamlanamayaca\u011f\u0131 anla\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.\u201d<\/p>\n Bu yaz\u0131 \u00fczerine bu kez Kamu Denet\u00e7ili\u011fi Kurumuna bilgi edinme ba\u015fvurusu yapt\u0131k. Yasan\u0131n 18. maddesine g\u00f6re \u201cKurumun inceleme ve ara\u015ft\u0131rma konusu ile ilgili olarak istedi\u011fi bilgi ve belgelerin, bu iste\u011fin tebli\u011f edildi\u011fi tarihten itibaren otuz g\u00fcn i\u00e7inde verilmesi zorunludur. Bu s\u00fcre i\u00e7inde istenen bilgi ve belgeleri hakl\u0131 bir neden olmaks\u0131z\u0131n vermeyenler hakk\u0131nda Ba\u015fdenet\u00e7i veya denet\u00e7inin ba\u015fvurusu \u00fczerine ilgili merci soru\u015fturma a\u00e7ar\u201d dendi\u011fi i\u00e7in Kamu Denet\u00e7ili\u011fine sorduk, siz bu kurumlardan ne zaman bilgi istediniz? \u00d6yle ya e\u011fer siz isteyip de onlar vermediyse onlar, siz zaman\u0131nda istemediyseniz siz sorumlusunuz demektir.<\/p>\n Zaten yollanan bu a\u00e7\u0131klaman\u0131n hi\u00e7bir dayana\u011f\u0131 yoktu. Ba\u015fvuruya konu olan olay 9 Ekim 2014 tarihinde ger\u00e7ekle\u015fmi\u015fti. Ba\u015fvuru ise 15 Aral\u0131k 2014 tarihinde yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131. S\u00f6z konusu idareler olayla ilgili bilgilere en az dokuz ayd\u0131r vak\u0131ft\u0131. Dahas\u0131, konuya ili\u015fkin incelemelerini de tamamlam\u0131\u015flard\u0131. Ger\u00e7ekten de Ankara Cumhuriyet Ba\u015fsavc\u0131l\u0131\u011f\u0131 an\u0131lan g\u00fcne ili\u015fkin olarak 2015\/590 say\u0131l\u0131 iddianame ile 10 Nisan 2015 tarihinde 21 ki\u015fi hakk\u0131nda ceza davas\u0131 a\u00e7m\u0131\u015ft\u0131. Ankara Valili\u011fi ise 25 Mart 2015 tarihinde Ankara \u00dcniversitesine yollad\u0131\u011f\u0131 yaz\u0131yla olaya kar\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 iddia edilen ki\u015fileri isimleriyle bildirerek haklar\u0131nda idari i\u015flem yap\u0131lmas\u0131n\u0131 talep etmi\u015fti. Ayn\u0131 \u015fekilde Ankara \u00dcniversitesi de 31 Mart 2015 G\u00fcn ve 19805 say\u0131l\u0131 yaz\u0131s\u0131 ile an\u0131lan ki\u015filer hakk\u0131nda incelemesini bitirmi\u015f olmal\u0131 ki konuya ili\u015fkin soru\u015fturma a\u00e7m\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n Nitekim 13.8.2105 tarihinde Kamu Denet\u00e7ili\u011fi dosyay\u0131 kapatmaya karar verince \u00f6\u011frendik ki Ankara \u00dcniversitesi 19.1.2015 tarihinde, Ankara Valili\u011fi ise 30.1.2015 tarihinde cevaplar\u0131n\u0131 vermi\u015f. \u0130darenin her t\u00fcrl\u00fc tutumunu insan haklar\u0131na dayal\u0131 adalet anlay\u0131\u015f\u0131 i\u00e7inde denetleyen Kamu Denet\u00e7ili\u011fi Kurumu, bu cevaplar\u0131 alm\u0131\u015f, be\u015f ay hi\u00e7bir \u015fey yapmam\u0131\u015f ve ne olduysa alt\u0131 ay sonra bir de Savc\u0131l\u0131\u011fa soral\u0131m diye karar vermi\u015f.<\/p>\n Adalet olaya kar\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 \u015f\u00fcpheli insanlar s\u00f6z konusu olunca jet s\u00fcratiyle i\u015flerken, insan haklar\u0131 ihlali iddias\u0131 s\u00f6z konusu oldu\u011funda bir t\u00fcrl\u00fc i\u015flemiyordu. G\u00f6revi idarenin her tu\u0308rlu\u0308 eylem ve is\u0327lemleri ile tutum ve davran\u0131s\u0327lar\u0131n\u0131; insan haklar\u0131na dayal\u0131 adalet anlay\u0131s\u0327\u0131 ic\u0327inde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yo\u0308nlerinden incelemek, aras\u0327t\u0131rmak ve o\u0308nerilerde bulunmak olan Kamu Denet\u00e7ili\u011fi Kurumu bu bilgi edinme ba\u015fvurumuza da iki ayd\u0131r cevap vermedi. Muhtemelen cevaplar\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in. Biz de Bilgi Edinme De\u011ferlendirme Kurulu\u2019na ba\u015fvurduk. Bakal\u0131m o Kurul bu Kuruma ne diyecek?<\/p>\n Buldum ba\u015fdenet\u00e7im, hi\u00e7 Bakmadan reddedebiliriz ba\u015fvuruyu<\/strong><\/p>\n Belli ki alt\u0131 ayl\u0131k s\u00fcre doldu\u011funda ba\u015fvuruyu reddedecek bir form\u00fcl bulunamad\u0131. Ama yine anla\u015f\u0131ld\u0131 ki biz i\u015fin pe\u015fini b\u0131rakmayaca\u011f\u0131z. Bunun \u00fczerine yeni bir form\u00fcl aramak gerekmi\u015fti. Nihai kararda \u015funu g\u00f6rd\u00fck. Ankara \u00dcniversitesi 19.1.2015 tarihinde, Ankara Valili\u011fi ise 30.1.2015 tarihinde Kamu Ba\u015fdenet\u00e7ili\u011fine cevab\u0131n\u0131 yollam\u0131\u015ft\u0131. Be\u015f ay boyunca konuyu incelemeyen Ba\u015fdenet\u00e7ilik Haziran ay\u0131nda bize incelememizi tamamlayamad\u0131k diye yaz\u0131 yaz\u0131p, ard\u0131ndan da o g\u00fcne kadar neden yapmad\u0131\u011f\u0131 anla\u015f\u0131lamayan bir \u015fekilde Cumhuriyet Ba\u015fsavc\u0131l\u0131\u011f\u0131 ve Asliye Ceza Mahkemesi\u2019ne yaz\u0131 yaz\u0131p davay\u0131 sormu\u015ftu. Onlar da biz o g\u00fcn g\u00f6zalt\u0131na al\u0131nanlarla ilgili dava a\u00e7t\u0131k diye cevap vermi\u015fti.<\/p>\n Dava a\u00e7\u0131lal\u0131 be\u015f ay olmas\u0131na ra\u011fmen neden bunu daha \u00f6nce sormak Denet\u00e7ili\u011fin akl\u0131na gelmemi\u015fti bilinmez ama i\u015fte aranan cevap bulunmu\u015ftu. Kamu Denet\u00e7ili\u011fi Kurumu Y\u00f6netmeli\u011finin 29. Maddesine g\u00f6re \u201c\u0130nceleme ve ara\u015ft\u0131rma devam ederken \u015fik\u00e2yet konusuyla ilgili olarak dava a\u00e7\u0131lmas\u0131 h\u00e2linde Kurum inceleme ve ara\u015ft\u0131rmas\u0131n\u0131 dava sonu\u00e7lan\u0131ncaya kadar bekletebilir veya \u015fik\u00e2yet ba\u015fvurusunun mahiyetine g\u00f6re inceleme ve ara\u015ft\u0131rmas\u0131n\u0131 sonland\u0131rabilir.\u201d<\/p>\n Ama\u00e7 esas incelemesi yapmay\u0131p, ba\u015fvuruyu reddetmek olunca tabii ger\u00e7ekten incelemesi devam eden ba\u015fvuruyla a\u00e7\u0131lan dava ayn\u0131 konu hakk\u0131nda m\u0131 diye bir incelemeye de gerek yoktu. Oysa ne ba\u015fvuruyu yapanlarla ceza davas\u0131nda yarg\u0131lanan ki\u015filer ayn\u0131yd\u0131, ne de bizim ba\u015fvurumuzla ceza davas\u0131n\u0131n konusu. Biz ko\u015fullar\u0131 ger\u00e7ekle\u015fmedi\u011fi halde polisin kamp\u00fcse girmesinin bir dizi hakk\u0131 ihlal etti\u011fini ileri s\u00fcr\u00fcyorduk. Dava ise Cebeci Kamp\u00fcs\u00fc \u00f6n\u00fcnde san\u0131klar\u0131n 2911 say\u0131l\u0131 Yasay\u0131 ihlale ettikleri iddias\u0131na dayan\u0131yordu. Bizce o dava da hukuka ayk\u0131r\u0131 bir \u015fekilde a\u00e7\u0131lm\u0131\u015ft\u0131 ama her ihtimalde a\u00e7\u0131lan davayla yap\u0131lan \u015fikayetin konusu ayn\u0131 de\u011fildi. Yani Kamu Denet\u00e7ili\u011fi bu gerek\u00e7e ile ba\u015fvuruyu reddedemezdi. Ne var ki Kamu Denet\u00e7ili\u011fi Kurumu, iktidar kar\u015f\u0131s\u0131nda ba\u015f\u0131n\u0131 a\u011fr\u0131tacak bir ba\u015fvurudan kurtulmak i\u00e7in bahaneye ihtiya\u00e7 duyuyordu. Dayanaks\u0131z bir \u015fekilde a\u00e7\u0131lm\u0131\u015f bir dava bu bahaneyi sa\u011flad\u0131.<\/p>\n Ba\u015fvurumuz, sekiz ay sonra, esasa ili\u015fkin hi\u00e7bir inceleme yap\u0131lmadan reddedildi. O g\u00fcn g\u00f6zalt\u0131na al\u0131nan gen\u00e7 insanlar ise son derece g\u00fc\u00e7s\u00fcz bir iddianame ile yarg\u0131 \u00f6n\u00fcndeler, bir de haklar\u0131nda y\u00fcr\u00fcyen idari soru\u015fturma var.<\/p>\n \u00c7ok iyi bir dilek\u00e7e haz\u0131rlam\u0131\u015f, \u00fcniversite \u00fczerindeki polis bask\u0131s\u0131n\u0131 hukuki olarak g\u00f6\u011f\u00fcslemek i\u00e7in iyi bir f\u0131rsat yakalam\u0131\u015ft\u0131k. Esas incelemesi yapsayd\u0131 Kamu Denet\u00e7ili\u011finin bu itirazlar\u0131 kabul etmekten ba\u015fka bir \u00e7aresi yoktu. Ama yapamazd\u0131, \u00e7\u00fcnk\u00fc Kurum o g\u00fcce ve ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011fa sahip de\u011fildi.<\/p>\n Yine de vakit kayb\u0131 olarak g\u00f6rm\u00fcyorum, \u00e7\u00fcnk\u00fc bug\u00fcne kadar ileri s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn teyit edilmesi a\u00e7\u0131s\u0131ndan iyi bir pratik deneyim oldu bu:<\/p>\n T\u00fcrkiye\u2019de ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k g\u00fcvencesine sahip olmayan kurumlar\u0131n insan haklar\u0131 adaleti da\u011f\u0131tmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn de\u011fil. Adil mekanizmalar\u0131n olmad\u0131\u011f\u0131 yerde de bar\u0131\u015f ve demokrasinin s\u00fcreklili\u011fi her zaman tehlike alt\u0131nda.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" \u0130lk \u00f6rneklerinden itibaren T\u00fcrkiye\u2019de devlet eliyle kurulan insan haklar\u0131 mekanizmalar\u0131na kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kt\u0131m, hatta bazen fazla sert ele\u015ftirdim. Bu kurumlarda \u00e7al\u0131\u015fan veya bu kurumlar\u0131n kurulu\u015funda rol alan insanlar; benim gibi d\u00fc\u015f\u00fcnen insan haklar\u0131 savunucular\u0131n\u0131 ve akademisyenleri \u201chaks\u0131zl\u0131k\u201d etmekle, ele\u015ftirinin dozunu ka\u00e7\u0131rmakla, i\u015fbirli\u011fi yapmayarak bu kurumlar\u0131n geli\u015fmesine destek sunmamakla ele\u015ftirdiler. D\u00fc\u015f\u00fcncemizin \u00f6z\u00fc \u015fuydu; b\u00fcrokrasinin bu kadar politize […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_monsterinsights_skip_tracking":false,"footnotes":""},"categories":[8,16],"tags":[],"class_list":["post-196","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-ifade-ozgurlugu","category-insan-haklari-kurumsallasmasi"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.keremaltiparmak.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/196","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.keremaltiparmak.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.keremaltiparmak.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.keremaltiparmak.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.keremaltiparmak.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=196"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.keremaltiparmak.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/196\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":198,"href":"https:\/\/www.keremaltiparmak.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/196\/revisions\/198"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.keremaltiparmak.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=196"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.keremaltiparmak.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=196"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.keremaltiparmak.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=196"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}